A\u00e7\u0131k Dergi ekibinden \u0130lksen Mavituna ve G\u00f6zde Kazaz Paris\u2019te T\u00fcrkiyeli Yurtta\u015flar Meclisi\u2019nin (ACORT) koordinat\u00f6r\u00fc\u00a0\u00dcmit Metin\u2019le bulu\u015fmu\u015flar ve hem ACORT hakk\u0131nda hem de genel olarak g\u00f6\u00e7menlik hakk\u0131nda konu\u015fmu\u015flard\u0131.\u00a0ACORT 1981 y\u0131l\u0131ndan beri, T\u00fcrkiye\u2019den Fransa\u2019ya\u00a0 g\u00f6\u00e7 eden vatanda\u015flar\u0131, politik g\u00f6r\u00fc\u015flerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00f6\u00e7men \u00fcst kimli\u011fi etraf\u0131nda bir araya getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.\u00a020 Eyl\u00fcl 2011 tarihinde A\u00e7\u0131k Radyo\u2019da, A\u00e7\u0131k Dergi program\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa\u2019daki G\u00f6\u00e7men Sorununa Dair \u0130\u00e7eriden S\u00f6z S\u00f6yleyebilmek
\nParis\u2019te konu\u015flanan ACORT (T\u00fcrkiyeli Yurtta\u015flar Meclisi), Fransa\u2019ya g\u00f6\u00e7 eden vatanda\u015flar\u0131, 1981 y\u0131l\u0131ndan beri, politik g\u00f6r\u00fc\u015flerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bir g\u00f6\u00e7men \u00fcst kimli\u011fi etraf\u0131nda bir araya getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. ACORT\u2019un koordinat\u00f6r\u00fc \u00dcmit Metin\u2019e g\u00f6re, 80\u2019li y\u0131llardan bug\u00fcne Avrupa\u2019da y\u00fckselen sa\u011f, g\u00f6\u00e7menler aras\u0131nda gettola\u015fma e\u011filimine neden oluyor. G\u00f6\u00e7menler saf\u0131ndaki kitlesel \u00f6rg\u00fctlenme, cemaat yap\u0131lanmas\u0131na, k\u00fc\u00e7\u00fck dayan\u0131\u015fma gruplar\u0131na ve i\u00e7ine kapanmaya evriliyor.<\/p>\n
ACORT hangi ko\u015fullarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?
\nACORT, 1981 y\u0131l\u0131nda, burada oturma hakk\u0131 olmayan insanlar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir m\u00fccadele sonucu kuruldu. 30 g\u00fcnl\u00fck bir a\u00e7l\u0131k grevinin ard\u0131ndan, o eylemi s\u00fcrd\u00fcren insanlar taraf\u0131ndan kurulan bir dernek. 1985\u2019te beri g\u00f6\u00e7 hareketi i\u00e7inde yer al\u0131yoruz. Sadece T\u00fcrkiyeli g\u00f6\u00e7menler \u00fczerinden de\u011fil, Afrikal\u0131lar ya da Cezayirliler gibi farkl\u0131 g\u00f6\u00e7men topluluklar\u0131yla birlikte g\u00f6\u00e7 m\u00fccadelesine kat\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n
ACORT\u2019un kurulu\u015fundan itibaren, m\u00fclteciler olarak art\u0131k Fransa\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6rg\u00fctlerle insan haklar\u0131 dayan\u0131\u015fmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rg\u00fctsel bir ili\u015fki olmamas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. T\u00fcrkiye\u2019yle herhangi bir organik ba\u011f\u0131m\u0131z yok, siyasi partinin veya bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn yan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 de\u011filiz.<\/p>\n
Temelde s\u00f6ylemimiz \u015fuydu: \u201cbulundu\u011fumuz yerde hayatlar\u0131m\u0131zla ilgili tart\u0131\u015fabilelim, o zaman politik ayr\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z varsa ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n.\u201d T\u00fcrkiyelilik \u00e7at\u0131s\u0131 etraf\u0131nda bir araya gelmeyi istedik, fakat bu \u00e7ok yank\u0131 bulmad\u0131. \u00c7e\u015fitli gruplar taraf\u0131ndan d\u0131\u015fland\u0131k. Sol \u00f6rg\u00fctler, \u201cne oldu size devrimi mi b\u0131rakt\u0131n\u0131z\u201d sorgulamas\u0131na girdi.<\/p>\n
\u201cAz\u0131nl\u0131k sorununa kar\u015f\u0131 i\u00e7imize kapanmaktansa tart\u0131\u015fman\u0131n par\u00e7as\u0131 olmak istedik \u201c<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019den sol \u00f6rg\u00fctler b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, deneyimimizle g\u00f6rd\u00fck ki Frans\u0131z solu bile bize farkl\u0131 bak\u0131yor. G\u00f6\u00e7 olay\u0131n\u0131 elbette bizim gibi ya\u015famad\u0131lar, bir yandan da paternalist bir bak\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131 bu konuya. Bu toplum i\u00e7inde, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fclen gruplara kar\u015f\u0131 bir d\u0131\u015flama ve \u00f6tekile\u015ftirme var. Bu resmi olarak devlet taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor, bir yandan da toplum i\u00e7ine sinmi\u015f bir k\u00fclt\u00fcrel yakla\u015f\u0131m olarak kendisini g\u00f6steriyor, bir az\u0131nl\u0131k sorunu olarak. Biz bu az\u0131nl\u0131k sorununa kar\u015f\u0131 bir cemaat \u00f6rg\u00fctlenmesi olu\u015fturarak i\u00e7imize kapanmaktansa, Fransa\u2019da \u00e7\u00f6z\u00fclecek bir sorun varsa, biz de fikrilerimizi getirebilelim istedik.<\/p>\n
G\u00f6\u00e7men derneklerinin kendi aralar\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Fakat T\u00fcrkiye\u2019yle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir cemaat \u00f6rg\u00fctlenmesinin \u00f6tesinde, bu derneklerin kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilecekleri kurumlar\u0131 yaratmas\u0131 \u015fart. ACORT\u2019un haftada bir yay\u0131nlanan iki dilli radyo program\u0131 \u2018Arc-En-Ciel\u2019 (G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131)\u2019n\u0131 yaparken bunu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fck. Sekiz y\u0131ldan beri bir film festivali yap\u0131yoruz. Bu faaliyetlerini her birinin amac\u0131 kurumla\u015fmas\u0131;\u00a0 ama T\u00fcrkiye\u2019deki yap\u0131lanmalara eklenmeden, Fransa\u2019daki kurumlar\u0131n yan\u0131nda bir kurum olsun, bunun m\u00fccadelesini veriyoruz.<\/p>\n
\u201cFransa\u2019daki g\u00f6\u00e7men politikas\u0131 asimilasyondan d\u0131\u015flamaya d\u00f6nd\u00fc\u201d<\/p>\n
ACORT\u2019un faaliyete ge\u00e7ti\u011fi 1985 y\u0131l\u0131ndan bug\u00fcne, Fransa\u2019daki g\u00f6\u00e7menlerin durumu nas\u0131l bir seyir izledi?
\nG\u00f6\u00e7menlerin Fransa toplumu i\u00e7indeki hukuki olarak yerleri ve g\u00fcndelik hayatta ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u0131\u015flanmaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, 1985\u2019e gitmeye gerek yok, 10 y\u0131l \u00f6ncesine k\u0131yasla da geriye gitti\u011fimizi g\u00f6r\u00fcyoruz. Fransa bir g\u00f6\u00e7 \u00fclkesi. 1986\u2019ya kadar, aileniz Frans\u0131z olmasa bile Fransa\u2019da do\u011fdu\u011funuz takdirde vatanda\u015fl\u0131k alabiliyordunuz. Fransa\u2019n\u0131n entegrasyon \u00f6tesinde asimilasyon politikas\u0131 vard\u0131. Bug\u00fcne geldi\u011fimizde, M\u00fcsl\u00fcman topluluklara yakla\u015f\u0131m\u0131n, asimilasyondan \u00f6teye ge\u00e7ip d\u0131\u015flama politikas\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. D\u0131\u015flama ve gettola\u015fmay\u0131 kurumla\u015ft\u0131rma var. Bizim gibi di\u011fer g\u00f6\u00e7men dernekleriyle birlikte m\u00fccadele eden g\u00f6\u00e7men dayan\u0131\u015fma derneklerine devletin bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fti. Kendi i\u00e7inde kalan \u00f6rg\u00fctlerin daha \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor mesela.<\/p>\n
Bu d\u0131\u015flama politikas\u0131 T\u00fcrkiyelilerin hayat prati\u011fine nas\u0131l yans\u0131yor?
\nErmeni soyk\u0131r\u0131m\u0131yla ilgili tart\u0131\u015fmalar ve sonras\u0131na AB\u2019ye girme tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. T\u00fcrkiyeliler \u00f6ncesinde \u201cG\u00f6\u00e7men sorunu bizi ilgilendirmiyor, bu Araplar\u0131n sorunu\u201d gibi \u0131rk\u00e7\u0131 bir yakla\u015f\u0131ma sahipti. Bu tart\u0131\u015fmalar g\u00f6sterdi ki Frans\u0131z toplumu etnisite ayr\u0131m\u0131 yapm\u0131yor. ACORT\u2019un ilk kuruldu\u011fu y\u0131llarda 1500\u2019e yak\u0131n insan\u0131n bir araya geldi\u011fi eylemler yap\u0131yorduk biz. Sa\u011fc\u0131-solcu-K\u00fcrt-Alevi vard\u0131 aralar\u0131nda. T\u00fcrkiyelilik ad\u0131 alt\u0131nda bir \u00fcst kimlik olu\u015fturabilmi\u015ftik. Seksizme ya da \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131zla yaratabilmi\u015ftik bu birlikteli\u011fi. Bu tart\u0131\u015fmalardan sonra, herkes kendi i\u00e7ine kapand\u0131. Art\u0131k insanlar; \u201cbiz ne yaparsak yapal\u0131m bizi kabul etmeyecekler\u201d mant\u0131\u011f\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Bu mant\u0131k ta daha k\u00fc\u00e7\u00fck kimlikler etraf\u0131nda biraya gelip insanlar\u0131n kendini korumas\u0131na neden oldu.<\/p>\n
Sorunun g\u00fcncel analizini koyduktan sonra, ACORT \u015fu anda nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor? Belli bir strateji de\u011fi\u015fikli\u011fi var m\u0131?
\nACORT\u2019un \u00f6tesinde, solun bulundu\u011fu noktadan d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Bu d\u00f6nem d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda milliyet\u00e7ili\u011fin, kendi i\u00e7ine kapanman\u0131n y\u00fckseldi\u011fi bir d\u00f6nem. Bunun yan\u0131nda, 2008\u2019de ya\u015fanan ekonomik krizin ard\u0131ndan insanlar\u0131n kendi geleceklerinden korktuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. G\u00fcnah ke\u00e7isi ar\u0131yorlar, b\u00f6yle bir korkuyla ya\u015fayan insanlar yeniye ve farkl\u0131l\u0131\u011fa daha kapal\u0131 oluyor. \u00d6zellikle Sarkozy\u2019nin ba\u015fkan oldu\u011fu bir d\u00f6nemde..<\/p>\n
\u201cSarkozy h\u00fck\u00fcmeti \u2018G\u00f6\u00e7men Su\u00e7ludur\u2019 s\u00f6ylemini getiriyor\u201d<\/p>\n
2007 den beri, \u00f6zellikle de 2012 se\u00e7imlerine haz\u0131rl\u0131k olarak son iki senedir Sarkozy h\u00fck\u00fcmeti \u201cg\u00f6\u00e7men su\u00e7ludur\u201d s\u00f6ylemini getiriyor. Bunun sonu\u00e7lar\u0131 olarak, son se\u00e7imlerde Fransa\u2019da a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n y\u00fckseli\u015fini g\u00f6rd\u00fck. 2012 se\u00e7imlerinin anketlerinde a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f 3. parti olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla, ACORT gibi derneklerin devlet taraf\u0131ndan para yard\u0131m\u0131 kesiliyor. \u00d6zellikle banliy\u00f6lerde daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 s\u00f6z konusu. Maddi imkanlar\u0131 yok ve yok oluyorlar. O mahallelerdeki derneklere gen\u00e7lerin kendini ifade edebilece\u011fi bir zemin olarak bakarsak, bu imkan\u0131n art\u0131k yok oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Konu\u015farak, faaliyet yaparak kendini ifade etme \u00f6tesinde \u015fiddetin d\u0131\u015f\u0131nda kendi ifade etme imkan\u0131 b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. Durum bu bak\u0131mdan \u00e7ok korkutucu.<\/p>\n
Eskiden \u0131rk\u00e7\u0131 s\u00f6ylemi a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek cesaret isterdi. Art\u0131k resmi olarak a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6ylenebiliyor. O s\u00f6ylem kendi kabul ettirmi\u015f oldu. Ve T\u00fcrkiyelilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hala T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015f\u0131yormu\u015f gibi bir mant\u0131k var. Ayaklar burada ama kafa hala T\u00fcrkiye\u2019de.<\/p>\n
ACORT T\u00fcrkiyeli g\u00f6\u00e7menlere ula\u015fabiliyor mu?
\nACORT\u2019un me\u015fruiyetinin olmas\u0131 insanlar\u0131n buraya gelmesini sa\u011flayabiliyor, n\u00f6tr bir tavr\u0131 oldu\u011fu da biliniyor. Ancak bunu politik bir tavra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremiyoruz.<\/p>\n
Bizim ACORT olarak kitlesel bir faaliyete d\u00f6n\u00fc\u015fecek durumumuz yok art\u0131k. Mesela 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda a\u00e7l\u0131k grevi yaparak farkl\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin her birinden 900 T\u00fcrkiyeli\u2019yi bir araya getirip 3-4 ay a\u00e7l\u0131k grevi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemler oldu. Orada MHP\u2019lisinden PKK\u2019lisine insanlar bir arada kald\u0131lar, ACORT etraf\u0131nda dayan\u0131\u015fma i\u00e7ine girdiler. 800 ki\u015fi toplant\u0131lar yap\u0131p karar ald\u0131r\u0131yorduk.<\/p>\n
Art\u0131k insanlara politik bir k\u00fclt\u00fcr vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u015eu anda radyo yay\u0131n\u0131, sinema festivali, ya da d\u00f6nem d\u00f6nem T\u00fcrkiyelilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 mahallede sokak \u015fenli\u011fi yaparak sa\u011fl\u0131yoruz bunu. T\u00fcrkiye\u2019den farkl\u0131 gruplar\u0131n ve di\u011fer g\u00f6\u00e7men derneklerini kat\u0131lmas\u0131n\u0131, ya da tek tek insanlara ula\u015farak bize kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
ACORT olarak biz de aray\u0131\u015f i\u00e7inde oldu\u011fumuzu ve bir aray\u0131\u015f zemini sundu\u011fumuzu s\u00f6yl\u00fcyoruz. Re\u00e7ete yok elimizde. Belki de sorun burada yat\u0131yor: halk\u0131m\u0131z, ve t\u00fcm halklar bir \u015fekilde re\u00e7etelere sar\u0131ld\u0131lar, bayra\u011fa ya da kitaba sar\u0131ld\u0131lar. B\u00f6yle bir al\u0131\u015fkanl\u0131k oldu\u011fu takdirde bizim gibi dernek \u201cgelin d\u00fc\u015f\u00fcnelim bu toplumdaki yerimiz nedir? Bu topluma nas\u0131l kat\u0131laca\u011f\u0131z? Di\u011fer STK\u2019larla ili\u015fkimiz nedir\u201d sorular\u0131n\u0131 sordu\u011funda biraz farkl\u0131 ka\u00e7\u0131yor.<\/p>\n